Vùng biển Tây đang bị “bức tử” nghiêm trọng

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Từ đầu tháng 11-2009 đến nay, theo báo cáo của cơ quan chức năng, trên vùng biển Cà Mau xuất hiện gần 40 phương tiện hoạt động nghề giã cào của ngư dân Kiên Giang trên vùng ven biển Cà Mau hoạt động mang tính “hủy diệt”. Theo phản ánh của ngư dân Sông Đốc, Cái Đôi Vàm, chúng tôi đã có chuyến về cửa biển Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời tìm hiểu thực trạng này.

Dàn hàng “đánh trận”

Chúng tôi đi nhờ một tàu giã cào của ngư dân Sông Đốc ra biển. Giữa đêm đen, một hàng đốm sáng đang nhấp nhô trên mặt biển, càng lại gần càng nghe rõ tiếng máy gầm rú. Anh Ngô Văn Phát, ngụ tại khóm 5, thị trấn Sông Đốc nói như thét vào tai chúng tôi: “Tàu giã cào Kiên Giang đang đánh trận đó” và cho tàu chạy xa ra hướng khác để “tránh nạn”. Anh Phát cho biết: “Cách đây hơn chục ngày, khi tàu của tôi đang hành nghề thì gặp họ kéo cào đi qua. Chúng tôi ra hiệu cho họ giảm tốc độ, hoặc cùng tránh đường tàu chạy để bảo vệ tài sản cho cả hai bên, nhưng họ không tránh, cứ chạy thẳng. Thấy vậy chúng tôi phải tự mình đổi hướng chạy”.

Các đối tượng cùng phương tiện kích điện bị lực lượng BĐBP Cà Mau phát hiện, bắt giữ.

Qua máy định vị, chúng tôi được anh em trên tàu chỉ cho thấy khu vực hoạt động của “đội quân giã cào” Kiên Giang thường cách bờ từ 6 đến 8 hải lí. Số phương tiện này chủ yếu cào tôm, trong số đó có nhiều phương tiện sử dụng bộ kích điện gắn vào miệng giã cào, nên hầu hết các loại hải thủy sản khác đều bị giật co quắp trước khi chui vào đáy cào. 

Qua máy liên lạc, chúng tôi nghe rất rõ những câu chuyện giữa các thuyền trưởng tàu giã cào Kiên Giang nói chuyện với nhau. Đại loại là thông báo kết quả sản lượng mẻ cào đầu tiên trong đêm, hoặc phải chuyển vị trí cào... Tôi hỏi anh Phát: “Họ hoạt động rầm rộ thế này sao không bị lực lượng bảo vệ nguồn lợi thủy sản phát hiện?”. Anh Phát thẳng thắn: “Trong bờ họ có mạng lưới thông tin trước rồi. Chỉ cần đội tuần tra trong cửa Sông Đốc chuẩn bị xuất bến chạy ra là ngoài này họ biết, nên khi lực lượng chức năng ra đến nơi thì họ đã thu dọn cào, thả neo, tắt đèn như là đang ngủ. Làm sao bắt được?”.

Bức tử sinh vật biển

Tháp tùng cùng đội tuần tra của đồn BP Sông Đốc, trong đêm đen, tàu chúng tôi chạy ra cách cửa biển khoảng 7 hải lí. Tại đây, hàng chục tàu giã cào của ngư dân Kiên Giang đang gầm rú.

Khi tàu tuần tra biên phòng ra hiệu dừng hoạt động để kiểm tra hành chính, họ chấp hành ngay. Tất cả các ngư phủ mặt đều đổi sắc khi cán bộ biên phòng yêu cầu cho kiểm tra trang thiết bị trên tàu. Từng cuộn dây điện, bình ắc quy lần lượt được kéo lên trên khoang. Các chủ tàu đã không thể giải thích được nguồn gốc, mục đích sử dụng loại trang bị này.

Đại úy Phan Xuân Huyền, Phó Đồn trưởng về Trinh sát, đồn BP Sông Đốc cho biết: Với hình thức đánh bắt bằng xung điện thì trên tàu, người thuyền trưởng chỉ cần bấm nút, cá, tôm và các loại ấu trùng sinh vật biển nằm trong khu vực dòng điện 220V phóng ra đều bị giật chết trước khi chui vào miệng lưới cào. Mấy năm trước, tình trạng sử dụng kích điện để khai thác thủy sản ở Cà Mau khá phổ biến, nhưng chỉ tập trung nhiều trong vùng nông thôn, nơi có nhiều cá đồng, hoặc trong các kênh, rạch. Cùng thời gian này, ven các cửa biển Cái Đôi Vàm, Bãi Bồi, Khánh Hội, Đá Bạc, Sông Đốc đã có tình trạng sử dụng bộ kích điện để khai thác hải sản ven bờ nhưng đã được ngành bảo vệ nguồn lợi thủy sản và BĐBP phát hiện, ngăn chặn, đồng thời bắt, xử lí hàng chục vụ, thu giữ nhiều bộ kích điện. Vì vậy, hoạt động đánh bắt bằng xung điện đã lắng xuống. Nhưng thời gian gần đây, khi ngư dân Cà Mau đã “gác kiếm” thì ngư dân Kiên Giang lại ồ ạt sử dụng kích điện loại lớn sang “tàn phá” các vùng biển cạn thuộc địa phận hành chính tỉnh Cà Mau. Chỉ tính trong tháng 12- 2009 đồn BP Sông Đốc trong khi tuần tra đã phát hiện bắt giữ, xử lí hành chính 7 tàu của Kiên Giang, sử dụng kích điện khai thác thủy sản, với tổng số tiền phạt gần 50 triệu đồng.

Cào lụa đồng phạm

Theo những người có thâm niên đi biển ở cửa biển Khánh Hội và Sông Đốc cho biết, mấy năm gần đây, trên vùng biển Cà Mau xuất hiện nhiều bãi sò lụa với trữ lượng lớn. Vào các năm từ 2005 đến 2007, có thể nói lượng sò lụa mà ngư dân Kiên Giang khai thác được trên vùng biển Cà Mau lên đến hàng ngàn tấn. Tuy nhiên, thời gian khai thác theo mùa, việc khai thác chỉ diễn ra ồ ạt vài tháng trong năm. Từ việc khai thác không có quy hoạch và bảo vệ nguồn sinh sản nên nguồn tài nguyên này sớm bị tận diệt. Lắng xuống một thời gian, hiện nay các bãi sò lụa trên vùng biển Cà Mau đang tái sinh trở lại. Một người dân ở Thị trấn Sông Đốc hành nghề thu mua và sơ chế sò lụa cho biết: Vùng biển cạn của Cà Mau khá đa dạng và phong phú về nguồn tài nguyên, nhưng công tác bảo vệ, giữ gìn quá kém. Vì lợi trước mắt, ngư dân bất chấp hình thức khai thác, miễn sao có sản lượng để bán. Nhưng cũng phải nói đến ngành chức năng trực tiếp làm công tác quản lí về thủy sản của địa phương còn lơ là, thiếu kiên quyết trong xử lí. Hiện nay các bãi sò lụa đang tái sinh, nhưng các tàu hoạt động cào sò lụa của Kiên Giang vẫn đang hoạt động bình thường trên biển mà lực lượng bảo vệ nguồn lợi vẫn không hề ra “hỏi thăm”. Nghề cào sò lụa, với lồng sắt hình chữ nhật, miệng rộng từ 2,5 đến 3,5 mét, có lưỡi nhọn, mỏng cày sâu xuống đáy bùn từ 30 đến 40 cm để móc sò nổi lên lăn vào lồng. Tàu kéo chạy đến đâu thì cả một vùng biển đó sôi sục vì lớp bùn trên mặt đáy bị xới tơi tả trôi lên mặt nước. Theo các nhà hải dương học thì, lớp bùn trên mặt biển như một lớp thảm cho các loại thủy sản trú ngụ và sinh sản, khi bị xới cuộn lên sẽ gây ô nhiễm môi trường nước và các loại  thủy sản không còn chỗ dựa, hoặc chết do nguồn nước ô nhiễm...

Trong những năm gần đây, nguồn lợi thủy sản đang dần bị cạn kiệt, công tác bảo vệ môi trường và nguồn tài nguyên khoáng sản luôn được Nhà nước đặc biệt quan tâm. Thế nhưng, hàng ngày trên vùng biển miền Tây vẫn diễn ra nhiều hoạt động mang tính “bức tử” tài nguyên biển vẫn tồn tại. Thiết nghĩ, ngành chủ quản của địa phương cần có “hành động” mạnh để bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá này...

 Lê Khoa