“Vàng trắng” Mường La

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Nhiều năm qua, bài toán phát triển kinh tế nông nghiệp cho vùng Trung du miền núi phía Bắc nước ta chưa có lời giải nào thật sự thỏa đáng, bởi đất canh tác ở đây phần lớn đã bị bạc màu… Năm 2007, Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (CNCSVN) đã khảo sát, trồng thử nghiệm cây cao su tại một số tỉnh Tây Bắc, bước đầu cho những tín hiệu khả quan. Cao su có thể mang “sứ mệnh” xóa đói giảm nghèo cho người dân nơi đây? Chúng tôi đã có dịp tìm hiểu tại huyện Mường La, tỉnh Sơn La, địa phương đi tiên phong trong việc đưa cây cao su vào trồng đại trà và có diện tích cao su nhiều nhất vùng Tây Bắc hiện nay.

Bước khởi đầu cho vùng “vàng” trắng Tây Bắc

Cao su đã trở thành loại cây công nghiệp chủ lực cho phát triển kinh tế ở các tỉnh miền Nam, miền Trung và Tây Nguyên. Tuy nhiên, việc đưa cây cao su trồng ở khu vực miền núi phía Bắc, là một khó khăn rất lớn cả về điều kiện tự nhiên lẫn yếu tố xã hội và không kém phần mạo hiểm... Với 70 ha cao su được trồng năm 2007 tại khu vực hai bản Phiên Tìn, Nà Trang, thị trấn Ít Ong (Mường La, Sơn La), được xem như một cuộc thử nghiệm nhiều khó khăn. Tây Bắc là vùng có khí hậu mùa đông rất lạnh và sương muối dày. Điều đáng lo ngại nhất, cây cao su là loại cây chịu rét kém, chỉ thích nghi ở vùng có điều kiện nhiệt độ ấm và ổn định. Nhưng trải qua thực tế hai đợt rét đậm, rét hại vào cuối năm 2007, đầu 2008, cây cao su ở Mường La vẫn phát triển tốt. Ông Võ Nhật Duy, Giám đốc Công ty CP Cao su Sơn La, là người có thâm niên hơn 30 năm gắn bó với cây cao su và là một trong những người dám mạo hiểm, quyết tâm đưa cây cao su đến với vùng Tây Bắc cho chúng tôi biết: “Trở ngại lớn nhất khi đưa cây cao su lên Tây Bắc đã được loại bỏ. Trận rét khủng khiếp hồi đầu năm 2008, tôi đã tưởng phải bỏ cuộc.

Công nhân cao su Sơn La tại vườn ươm.

Thật bất ngờ, cây cao su vẫn phát triển bình thường, lá xanh, thân mập, độ cao đạt tiêu chuẩn. Tôi tin rằng cây cao su sẽ bám trụ vững vàng trên vùng đất này...” Với trên 200 công nhân, hai năm qua, Công ty Cổ phần Cao su Sơn La đã trồng được 2.100ha và dự kiến đến hết năm 2009 là 3.000ha. Đồng nghĩa với việc mở rộng thêm diện tích trồng cao su thì số lượng người dân được nhận vào làm công nhân cũng sẽ tăng lên, người dân có mức thu nhập ổn định góp phần cải thiện đáng kể và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Năm 2008, Tập đoàn CNCSVN tiếp tục đầu tư trên 50 tỉ đồng để thành lập hai công ty cao su ở Lai Châu và Điện Biên, với tổng diện tích đã trồng trên 1.600ha, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động. Theo ông Nguyễn Tiến, Trưởng ban hợp tác đầu tư, Tập đoàn CNCSVN, để cây cao su có thể tồn tại trên vùng đất Tây Bắc, bên cạnh những giống đang có như: DT1; BB206; RIM.600; IAN.873, ngành cao su đã nhập một số giống mới có sức chịu lạnh tốt của Trung Quốc. Trong những năm vừa qua, Trung Quốc đã rất thành công trong việc đưa cây cao su vào trồng trong các vùng có khí hậu lạnh như khí hậu ở Tây Bắc của nước ta.     

Từ thành công trên, tháng 9-2008, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định công nhận cây cao su là cây “đa mục đích” trên toàn quốc, cùng với một hệ thống chính sách ưu tiên cho phát triển cây cao su, điều này như tiếp thêm sinh lực cho ngành cao su không ngừng vươn xa tới những vùng đất mới.

Khi dân bản trở thành công nhân

Thị trấn Ít Ong, huyện Mường La, hai năm qua như được thổi vào luồng gió mới. Được làm công nhân cao su, đời sống của bà con các dân tộc nâng cao rõ rệt. Với mô hình góp đất làm cổ phần, một héc-ta đất sẽ được tính trị giá bằng mười triệu đồng góp cổ phần vào công ty và được tính lãi suất chung theo quy định. Đồng thời mỗi héc-ta đất, công ty sẽ nhận một lao động vào làm việc tại công ty... Anh Quàng Văn Nạo, trước là trưởng bản Phiên Tìn, nay là Đội phó đội cao su Ít Ong, phấn khởi cho chúng tôi biết: “Từ khi bà con trong bản đi làm công nhân, được trả lương hàng tháng, lúc ốm đau được chữa bệnh theo bảo hiểm y tế, bà con mình phấn khởi lắm”. Gia đình anh Nạo có 2,1 ha đồi, mỗi năm thu hoạch từ trồng ngô, sắn cũng chỉ được hơn chục triệu đồng. Nay góp đất làm công nhân, mỗi tháng nhà anh có thu nhập trên 7 triệu đồng, số tiền mà chưa khi nào trồng ngô, trồng sắn có thể đạt được. Mỗi lao động làm việc tại công ty được trả mức lương 1,5 đến 1,8 triệu đồng trên tháng. Các tổ trưởng hoặc đội phó như anh Nạo đạt mức 3 triệu đồng trở lên. Công ty còn tạo điều kiện hỗ trợ giống, vốn, cho bà con mượn đất trên các diện tích còn trống khi cây cao su chưa kịp che phủ để xen canh các loại cây ngắn ngày như ngô, đậu và cỏ để chăn nuôi gia súc...

Giúp công nhân thuận tiện trong việc chăm sóc con cái, công ty đã đầu tư xây dựng một nhà trẻ khang trang đầy đủ tiện nghi. Các gia đình có con nhỏ, được gửi con miễn phí tại nhà mẫu giáo của công ty ở ngay trong khu vườn cao su... Hơn một năm kể từ khi cây cao su xuất hiện trên đất Mường La, với một diện tích còn khiêm tốn, chưa hết những khó khăn, nhưng những gì mà Tập đoàn CNCSVN và Công ty Cổ phần Cao su Sơn La mang lại cho đồng bào vùng cao thật đáng trân trọng.

Rời khu vườn ươm của đội cao su Ít Ong, khi mặt trời đã xuống gần đỉnh núi, những hàng cao su thẳng tít tắp vươn lá xanh như chạy tới tận chân trời... Xa xa, công trình nhà máy thủy điện Sơn La đang tấp nập, hối hả như rực sáng cả một vùng trời. Rồi đây, khi nhà máy thủy điện lớn nhất đất nước hòa vào lưới điện quốc gia, những cây cao su ở bản Ít Ong vươn cao, cho những giọt nhựa trắng đầu tiên, sẽ là lúc nước ta có thêm một mỏ “vàng” trắng nơi núi rừng Tây Bắc.

Anh Việt