Người Dao ở Phai Lầu:

Thấy mà thương

Khởi tạo bởi : baobienphong2 |  Đăng bởi : baobienphong2  | Cập nhật: 02/12/2009 03:13

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

3 giờ chiều, tôi và Thiếu úy Vũ Quang Điện lên xe máy đi tới bản biên giới Phai Lầu, xã Đồng Văn, Bình Liêu, Quảng Ninh - nơi sinh sống của 63 hộ dân người Dao. Anh Điện bảo: “Phai Lầu là bản xa nhất của huyện Bình Liêu. Đường đi rất khó. Muốn đến được bản này phải qua rất nhiều ngầm nước, vì thế mùa mưa lũ, bản hay bị chia cắt, cô lập.” Cũng bởi xa xôi, cách trở mà đến giờ, Phai Lầu là một trong những bản nghèo khó nhất của huyện Bình Liêu.

Ông Thềnh (bên trái) kể lại cơn lũ đã cướp mất sinh mạng cháu gái ông.

Nỗi lo sạt lở đất

Quả đúng như lời anh Điện, đường đến Phai Lầu trơ sỏi đá, thỉnh thoảng bánh xe lại bị trượt khiến cho tay lái loạng choạng, mấy phen suýt “đo đường”. Đi qua một bãi đá lớn ngổn ngang bên đường, anh Điện bảo: “Đây là vết tích của cơn lũ lịch sử tháng 9 năm 2008. Trong vòng 15 phút, trận lũ đã cuốn phăng 2 ngôi nhà và cướp đi sinh mạng bé gái hơn 3 tuổi. Ở đây mưa lũ, lở đất diễn ra thường xuyên. Nguy hiểm luôn rình rập”.

Anh Điện vừa dứt lời, trời bỗng chuyển màu xám xịt, mây đen ùn ùn kéo đến. Gió thổi ràn rạt. Cây bé, cây lớn cứ thế nghiêng ngả, quật lên quật xuống. Chúng tôi chưa kịp định thần, cơn mưa rừng đã xối xả trút nước. Tôi và anh Điện chạy vội vào nhà ông Trìu Tắc Thềnh. Gọi là nhà cho oai, thực ra “tổ ấm” của gia đình ông Thềnh chỉ là một túp lều tre, mái lá. Mọi sinh hoạt, ăn uống, ngủ nghỉ, nấu nướng đều diễn ra trong túp lều tối om đó. Bao nhiêu đồ đạc đều được bày hết ra nền nhà, trong đó thứ đáng giá nhất là mấy bao thóc.

Nhìn trời mưa, ông Thềnh nhớ tới trận mưa lũ lịch sử tháng 9 năm 2008, trận lũ mà mỗi lúc nhớ đến ông vẫn không khỏi bàng hoàng. Theo ông Thềnh kể lại: Lúc đó khoảng 2 giờ chiều. Ông đi lùa trâu và vịt về tới chân đồi thì thấy nước chảy to. Trong nhà lúc đó có vợ, con trai, con dâu ông và 2 đứa cháu, ông gọi không ai nghe thấy rồi ông nghe tiếng suối chảy ầm ầm, nhìn lên đỉnh núi thì thấy nước đổ xuống như bay, đục ngầu. 4 người trong gia đình ông vừa ra khỏi cửa thì làn nước ập xuống, đất đá theo nước đổ xuống mỗi lúc một mạnh. Lũ đến bất ngờ và đi cũng rất nhanh, khoảng 15 phút là nước rút những cũng kịp để lại hàng nghìn tấn đất đá trên đường đi của nó. Toàn bộ tài sản tích lũy mấy chục năm của gia đình ông Thềnh và ông Tẳng Dẩu Lằm bị cuốn trôi. Con trai và con dâu ông Thềnh bị thương, đứa cháu 6 tuổi may mắn dạt vào bờ ruộng thoát chết trong gang tấc. Lũ cũng cuốn trôi cả vợ chồng anh Chìu Quay Phúc. Sau 30 phút vật lộn với mưa lũ, người của Lâm trường 155 tìm thấy vợ chồng anh Phúc và cháu nhỏ mới 6 tháng tuổi đang bị kẹt trong vách núi. Riêng đứa cháu nhỏ của ông Thềnh là Chìu Thị Hoa bị lũ cuốn trôi, 5 ngày sau mới tìm thấy xác.

Theo anh Điện, hiện ở Phai Lầu vẫn còn một số điểm có nguy cơ sạt lở gây nguy hiểm cho người dân. Thời gian qua, chính quyền địa phương đã quan tâm giải quyết cho người dân nơi ở mới, tuy nhiên, qua tìm hiểu của chúng tôi, ý thức tự bảo vệ của người dân vẫn còn rất thấp. Đơn cử như trường hợp nhà ông Thềnh, sau trận lũ, với sự hỗ trợ kinh phí của UBND huyện, cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Hoành Mô đã xây dựng cho gia đình ông Thềnh một căn nhà gạch. Thế nhưng, từ khi ông Thềnh nhận nhà đến nay, căn nhà vẫn khóa cửa để không, trong khi chỗ ở hiện tại của gia đình ông rất chật chội lại nằm chênh vênh trên đồi, gần chỗ bị lũ năm 2008. Lý do ông Thềnh đưa ra là chưa... chọn được ngày đẹp. Khi chúng tôi hỏi, ông Thềnh cũng bảo sang năm, tức năm 2010 mới dọn về ở.

Bản 3 không

Nhằm giúp đỡ dân bản Phai Lầu, bên cạnh việc thường xuyên tuyên truyền, vận động bà con xây dựng nếp sống văn hóa, hướng dẫn cách làm kinh tế, Đồn BP Hoành Mô đã trực tiếp xây dựng nhà, hỗ trợ lương thực cho người dân bị lũ cuốn trôi. 6 ngôi nhà Đại đoàn kết đã được BĐBP Quảng Ninh xây dựng, trao tặng cho các hộ gia đình nghèo ở Phai Lầu. Những việc làm này được coi như là một đóng góp nhỏ, cải thiện đời sống cho người Dao ở Phai Lầu.

Rời nhà ông Thềnh, chúng tôi đội mưa đến nhà chị Trìu Thị Múi, anh Giường Giẩu Thống, anh Tằng Dẩu Hồng... và thấy rằng hầu hết những gia đình ở bản Phai Lầu mà chúng tôi đến đều nghèo khó, có gia đình vẫn còn cảnh đứt bữa. Do đời sống kinh tế còn khó khăn nên đời sống tinh thần ở Phai Lầu còn rất nghèo nàn. Chỉ một số ít hộ có ti vi để xem, còn lại phần lớn đều thiếu thông tin, ý thức vệ sinh của người dân Phai Lầu do vậy chưa được nâng cao dù đã được Đồn BP Hoành Mô trực tiếp đến vận động tuyên truyền. Người dân vẫn còn giữ thói quen phơi phân trâu bò ngay trước cửa nhà, thậm chí ở sàn nhà cho khô để bón ruộng.

Mưa thưa hạt hơn, nhưng con đường đất dẫn vào nhà trưởng bản Phai Lầu Chí Sáng Sòi vẫn sũng nước. Được coi là khá giả nhưng nhà của trưởng bản Phai Lầu trống hơ trống hoác, chỉ có chiếc xe máy cũ dựng ở góc nhà là tài sản lớn nhất. Anh Sòi cho biết: “Cả bản có 63 hộ dân với 278 nhân khẩu, đều là người Dao. Đời sống của dân còn rất khó khăn, thu nhập chủ yếu từ cây lúa và trồng rừng”. Có thể gọi Phai Lầu là bản 3 không: Không điện, không nước sạch, không đường. “Trước, bản có 2 bể nước, giờ không dùng được vì bị rò rỉ, lại đặt ở chỗ thấp nên nước không chảy tới chum, vại chứa nước của nhà dân được. Đường điện cao thế tới bản nhưng đường điện dẫn tới nhà dân thì chưa có. Đường đi trong thôn chưa có, từ nhà này sang nhà kia chỉ đi bằng lối mòn, hoặc men theo bờ ruộng”- anh Sòi cho biết thêm.

Có thể thấy rằng công cuộc xóa đói, giảm nghèo, phát triển kinh tế để làm giàu ở Phai Lầu còn nhiều gian nan, vất vả. Bà con người Dao ở đây đang cần sự quan tâm đầu tư, giúp đỡ của các ban, ngành chức năng và chính quyền địa phương.

Nguyễn Bích

Các tin mới hơn:

• Phát triển du lịch biên giới: Tiềm năng và thách thức
  Du lịch là con đường ngắn nhất để góp phần xóa đói giảm nghèo cho các địa phương có tiềm năng phát triển ngành “công nghiệp không khói”. Với đường biên giới đất liền dài, dọc tuyến biến giới đất liền nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như văn hóa của các tỉnh đa dạng, hấp dẫn. Những yếu tố địa, văn hóa đó thực sự là những lợi thế lớn để Việt Nam phát triển du lịch biên giới đường bộ.
   (24/12/2009)
• Lời tri ân của người lính miền Tây
  Thực hiện cuộc vận động “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới”. Đợt 1, với mục tiêu xây dựng 1.000 căn nhà. Với nỗ lực và sự ủng hộ của các cơ quan ban, ngành, các nhà hảo tâm, các doanh nghiệp, BĐBP đã xây dựng được 1.730 ngôi nhà và 18 công trình dân sinh với tổng vốn đầu tư 6,5 tỷ. Bước sang đợt 2, với mục tiêu sẽ xây dựng 1.000 căn nhà và 100 công trình dân sinh. Và đến thời điểm này, các đơn vị trong BĐBP đã làm và bàn giao cho các hộ nghèo được trên 1.300 ngôi nhà và 56 công trình dân sinh. Phấn đấu hết đợt 2 của cuộc vận động sẽ xây được 1.500 ngôi nhà và 111 công trình dân sinh với tổng vốn đầu tư 43,5 tỷ. Niềm vui của người dân được hỗ trợ làm nhà và cũng có bao nỗi niềm người lính vì dân nơi biên giới.
   (24/12/2009)
• Bài toán cần giải để đạt mục tiêu giảm sinh ở vùng ven biển Hà Tĩnh
  Với 137km bờ biển, Hà Tĩnh là một trong những tỉnh có số xã ven biển nhiều nhất cả nước. Tuy nhiên, do thiếu nguồn lực đầu tư nên địa phương chưa phát huy hết được những tiềm năng kinh tế biển mà ngược lại chính những địa phương vùng ven biển lại là vùng gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển KT-XH nói chung và công tác DS-KHHGĐ nói riêng.
   (24/12/2009)
• BĐBP là “bà đỡ” của công tác dân số
  Thời gian qua, các mô hình phối hợp giữa BĐBP với lực lượng làm công tác dân số xã ở khu vực biên giới, hải đảo tỉnh Quảng Ninh được đánh giá là có hiệu quả cao. Phóng viên báo Biên phòng đã có cuộc phỏng vấn ông Lê Minh Hải, Giám đốc Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Quảng Ninh về vấn đề này.
   (24/12/2009)
• “Vàng trắng” Mường La
  Nhiều năm qua, bài toán phát triển kinh tế nông nghiệp cho vùng Trung du miền núi phía Bắc nước ta chưa có lời giải nào thật sự thỏa đáng, bởi đất canh tác ở đây phần lớn đã bị bạc màu… Năm 2007, Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (CNCSVN) đã khảo sát, trồng thử nghiệm cây cao su tại một số tỉnh Tây Bắc, bước đầu cho những tín hiệu khả quan. Cao su có thể mang “sứ mệnh” xóa đói giảm nghèo cho người dân nơi đây? Chúng tôi đã có dịp tìm hiểu tại huyện Mường La, tỉnh Sơn La, địa phương đi tiên phong trong việc đưa cây cao su vào trồng đại trà và có diện tích cao su nhiều nhất vùng Tây Bắc hiện nay.
   (02/12/2009)

Các tin đã đưa:

• Chuyện về những ngôi nhà từ bàn tay người “thợ” lính biên phòng
  Không qua một “cua” đào tạo nào, nhưng hàng nghìn cán bộ chiến sĩ biên phòng đã trở thành những người thợ xây, thợ, mộc “lành nghề” làm nên gần 3.000 ngôi nhà đại đoàn kết, đẹp chắc chắn tặng cho các hộ nghèo cùng gần 100 công trình dân sinh nơi biên giới, hải đảo. Mỗi ngôi nhà, mỗi công trình đều ẩn chứa trong đó tấm lòng, sự tri ân của những người lính đối với đồng bào các dân tộc khu vực biên giới, hải đảo.
   (02/12/2009)
• Phú Yên: Tăng cơ hội giảm sinh cho người dân vùng biển
  Phú Yên có 29 xã ven biển, thuộc các huyện Đông Hòa, Tuy An, Sông Cầu và TP Tuy Hòa. Tại khu vực này, dân cư tập trung đông, mật độ dân số 384 người/km2, gấp 2,2 lần so với toàn tỉnh (175 người/km2). Giống như nhiều vùng biển khác của cả nước, quy mô cũng như chất lượng dân số vùng biển Phú Yên đang tạo nên sức ép lên sự phát triển KT-XH. Để nâng cao hiệu quả kiểm soát chất lượng dân số, nâng cao chất lượng nguồn lao động, góp phần từng bước cải thiện đời sống nhân dân vùng biển, UBND tỉnh Phú Yên đã phê duyệt đề án kiểm soát dân số vùng biển, đảo và ven biển giai đoạn 2009-2020.
   (02/12/2009)
• Chuyện chưa kể ở Đồn BP Nà Hỳ
   Đồn BP Nà Hỳ thuộc Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Điện Biên quản lý địa bàn vốn được gọi là “chảo lửa vùng biên” bởi những “con số nóng” về tội phạm ma túy, tàng trữ, sử dụng vũ khí trái phép, học và truyền đạo trái pháp luật… Nhưng những ngày lưu lại nơi đây, chúng tôi cũng được biết thêm những câu chuyện về những người vừa là lính cũng vừa “là thầy, là thợ”, những câu chuyện cảm động làm thay đổi số phận một con người...
   (28/10/2009)
• Cuộc “thử nghiệm” xóa đói, làm giàuCuộc “thử nghiệm” xóa đói, làm giàu
  Hà Quảng - Cao Bằng, được biết đến với các di tích lịch sử: Hang Pác Bó, lán Khuổi Nặm, núi Các-mác, suối Lênin thuộc bản Pác Bó xã Trường Hà - nơi đầu tiên được đón Bác Hồ về nước và lãnh đạo cách mạng sau 30 năm Bác bôn ba tìm đường cứu nước. Rồi từ đây, dòng chảy cách mạng đã lan tỏa đi khắp nơi, từng bước đưa con thuyền cách mạng vượt mọi khó khăn để đi đến bến bờ thắng lợi. Ngày nay, cùng với sự phát triển của đất nước, quê hương cách mạng đang có những bước trở mình mạnh mẽ vươn lên trong phát triển kinh tế.
   (28/10/2009)
• Vượt khó vươn lên khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của người lính
  So với các đơn vị trực thuộc Binh đoàn 15, quá trình trình xây dựng và trưởng thành của Công ty 715 có những nét rất riêng với sự đa dạng về ngành nghề sản xuất kinh doanh, cùng những bước thăng trầm đầy thách thức đối với người lính. Mỗi bước thăng trầm đi qua là mỗi “học phần” đòi hỏi người lính phải hết sức nỗ lực phần đấu để hoàn thiện mình.
   (27/10/2009)