Sự nghiệp giáo dục và đào tạo (GD-ĐT) đối với vùng miền núi, dân tộc thiểu số (DTTS) luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm phát triển về mọi mặt, nhằm nhanh chóng đưa miền núi, vùng DTTS thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, từng bước rút ngắn dần khoảng cách về mọi mặt giữa các vùng miền. Bên lề Kì họp thứ 6, Quốc hội khóa XII, trao đổi với PV báo Biên phòng GS - TS Đào Trọng Thi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho biết: Hiện nay, mạng lưới trường lớp từ mầm non đến THCS đã phát triển đến hầu hết xã của các tỉnh miền núi, nơi nhiều đồng bào các dân tộc sinh sống. Các xã đều có trường tiểu học đến khu vực trung tâm xã. Ở các địa bàn đặc biệt khó khăn, các điểm trường tiểu học dạy đến lớp 3, từ lớp 4 học sinh ra học tại các trường chính và trường phổ thông có nội trú dân nuôi nếu nhà cách xa trường chính. Mạng lưới trường trung học đã phát triển đến các xã, huyện miền núi, vùng dân tộc. Đặc biệt, khi Đề án đổi mới cơ chế tài chính giáo dục giai đoạn 2009-2014 chính thức được thực hiện sẽ là một bước tiến vượt bậc trong hỗ trợ các em vùng khó khăn miền núi, DTTS có điều kiện tốt hơn để đến trường. Theo Đề án, học phí sẽ được tính toán theo mức thu nhập của gia đình các em. Nếu thực hiện nghiêm túc, thậm chí các em không phải đóng học phí mà còn được hỗ trợ thêm những nhu cầu cần thiết nhất trong học tập. PV: Ngoài mô hình trường nội trú dân tộc (NTDT), các địa phương đang tổ chức các trường bán trú dân nuôi. Ông đánh giá thế nào về sáng kiến này? GS - TS Đào Trọng Thi: Trong những năm qua, mô hình Trường phổ thông NTDT được áp dụng và được xem là biện pháp ưu việt để phổ cập giáo dục cho con em đồng bào các dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, những năm qua, Nhà nước chưa có sự đầu tư xứng tầm với mô hình giáo dục này. Hiện số lượng trường DTNT quá ít, mỗi tỉnh có 1 trường, qui mô lại quá nhỏ nên không thể đáp ứng được nhu cầu học tập của các em. Vì thế, các địa phương mới có sáng kiến làm mô hình bán trú dân nuôi, tức là Nhà nước và nhân dân cùng chăm lo công tác giáo dục. Đây là một hình thức tổ chức giáo dục rất phù hợp với các tỉnh miền núi, địa bàn hẻo lánh, giao thông đi lại khó khăn, trong khi các em học sinh còn nhỏ tuổi. Thực tiễn cho thấy, ở đâu có bán trú, nội trú dân nuôi, nơi đó tỷ lệ huy động học sinh khá cao, các em đi học chuyên cần đã là một yếu tố góp phần bảo đảm chất lượng giáo dục. Nhưng nói thật, Nhà nước “lo” chưa nhiều, về phần “nhân dân” cũng tùy thuộc vào từng vùng. Vì vậy, mô hình này đang gặp rất nhiều khó khăn. Do đó, Bộ GD-ĐT nên coi trọng trường, lớp bán trú, nội trú dân nuôi theo hướng mở rộng hơn nữa hình thức này ở cấp trung học phổ thông cụm xã, nhưng phải có chính sách về biên chế “nuôi” và quản lý, chăm lo cho học sinh. PV: Một trong những thách thức lớn nhất với học sinh miền núi, DTTS là chương trình và sách giáo khoa khá nặng so với trình độ nhận thức của các em. Phải chăng Bộ GD-ĐT nên có chương trình và sách giáo khoa riêng cho các em ở một số bậc học? GS - TS Đào Trọng Thi: Trước kia, Bộ GD&ĐT đã từng có thời kì thực hiện một chương trình riêng, rút ngắn phù hợp hơn với học sinh miền núi, DTTS. Nhưng rồi Bộ lại bỏ cái đó đi và thực hiện một chương trình và sách giáo khoa thống nhất nhằm bảo đảm yêu cầu kiến thức chung cho sự “hòa nhập”. Tôi nghĩ, chúng ta chưa nên bỏ có một chương trình riêng, sách giáo khoa riêng để phù hợp với điều kiện tiếp thu của các em, cách tiếp cận đó phù hợp hơn với thực tiễn. Không chỉ là vấn đề tiếp thu về mặt bằng chung về kiến thức mà các em học sinh còn theo học trong điều kiện tiếng Việt chưa sõi. PV: Ở các vùng khó khăn, DTTS thiếu giáo viên luôn là vấn đề nan giải? GS - TS Đào Trọng Thi: Đúng vậy. Về lâu dài, giáo viên của vùng sâu, vùng xa, của dân tộc miền núi phải là giáo viên của chính địa phương đó, đây là điều kiện rất căn bản để họ gắn bó với địa phương. Điều này thực hiện không dễ, chúng ta cần phải có sự đầu tư. Trước mắt, đối với giáo viên miền xuôi lên miền núi, vùng DTTS công tác, chúng ta phải chấp nhận là một bộ phận không nhỏ không có ý định “lạc nghiệp” lâu dài. Do đó, chúng ta nên có qui định cụ thể là họ phục vụ bao nhiêu thời gian và sau đó chuyển tới vùng thuận lợi như thế nào. Cơ chế rõ ràng như thế sẽ giúp giáo viên yên tâm cố gắng làm việc. Điều quan trọng là ngành giáo dục cũng như các địa phương phải có các chính sách ưu đãi đặc biệt cho đội ngũ giáo viên ở vùng khó khăn để họ có thể “trụ” lại phục vụ lâu dài. PV: Trong những năm qua, BĐBP đã tổ chức nhiều lớp học xóa mù chữ. Tuy nhiên, ở nhiều địa phương, số học sinh này không được lên học các lớp tiếp theo vì kết quả không được chấp nhận. Theo ông, ngành giáo dục cần có những giải pháp như thế nào để tạo điều kiện cho con em dân tộc thiểu số? GS - TS Đào Trọng Thi: Ngành giáo dục và chính quyền các địa phương đánh giá rất cao những nỗ lực và kết quả rất tốt của lực lượng BĐBP trong việc tham gia xóa mù chữ cho đồng bào miền núi và DTTS, đặc biệt là ở nhiều khu vực xa xôi, hẻo lánh, hệ thống trường lớp chưa “vươn tới” được. Việc này đã giải quyết được nhu cầu trước mắt, nhưng đương nhiên, cách làm này phải bài bản hơn, tức là nó phải nằm trong chủ trương chung của Bộ GD&ĐT và được Bộ quản lý và phải công nhận kết quả, tạo điều kiện cho các em học xong chương trình các lớp tiểu học sẽ được học tiếp như thế nào. Thời gian tới, ngành giáo dục cần phối hợp chặt chẽ hơn với BĐBP, điều chỉnh lại công tác quản lý một cách tốt hơn, phù hợp hơn, hỗ trợ BĐBP về chuyên môn, nghiệp vụ, giáo cụ và các yêu cầu cần thiết để BĐBP đảm bảo đúng chương trình, chất lượng yêu cầu, đạt hiệu quả cao. Ngành giáo dục phải xem đây là sáng kiến tốt, cần khuyến khích nhân rộng. - Xin cảm ơn ông! Vũ Hiệp (Thực hiện)
GS-TS Đào Trọng Thi. 
Dạy chữ cho học sinh dân tộc Dao là một cách để bảo tồn vốn cổ. Ảnh: H.S
Các tin mới hơn:
Các tin đã đưa:
| Địa chỉ: 40A Hàng Bài, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội Điện thoại : (04) 39364407 Fax: (04) 39364408 |
| Tổng biên tập: Nguyễn Hòa Văn |
Trăn trở vùng biên [10:38]
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
Bản quyền thuộc về BÁO BIÊN PHÒNG, giấy phép số 183/GP-BC cấp ngày 10-5-2007 Báo Biên phòng - Cơ quan của Đảng uỷ và Bộ Tư lệnh Biên phòng Địa chỉ : 40A Hàng Bài - Hà Nội, điện thoại : (04) 39364407 Fax: (04) 39364408 e-mail: banthukybaobp@gmail.com |