Khẳng định thương hiệu Việt

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Sau gần 3 năm vào WTO, tình hình kinh tế Việt Nam đã có nhiều khởi sắc đáng ghi nhận. Tăng trưởng kinh tế đạt tốc độ khá cao, kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng, đặc biệt các mặt hàng xuất khẩu ngày càng phong phú... Tuy nhiên, do quá chú trọng cho xuất khẩu mà các doanh nghiệp Việt Nam lâu nay đã bỏ ngỏ thị trường trong nước, vì thế dẫn đến tình trạng người dân không “mặn mà” với hàng Việt. Để vừa duy trì giá trị xuất khẩu vừa lấy lại niềm tin ở thị trường trong nước là bài toán khó mà các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt. 

Những thành tựu đáng ghi nhận

Năm 2008 và những tháng đầu năm 2009, mặc dù có những tác động mạnh mẽ của suy thoái kinh tế toàn cầu nhưng nền kinh tế nước ta vẫn đạt những bước tăng trưởng khá. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Sinh Cúc, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, sở dĩ chúng ta đạt được kết quả trên là do sau 3 năm vào WTO, các ngành sản xuất và dịch vụ đã có những chuyển biến tích cực theo hướng hội nhập với kinh tế thế giới.

Sản xuất yến sào phục vụ xuất khẩu tại Khánh Hòa.

Trong sản xuất nông nghiệp, tranh thủ thời cơ thuận lợi do WTO tạo ra, 3 năm qua, nông nghiệp Việt Nam đã từng bước chuyển thành nền nông nghiệp đa canh, có tỷ suất hàng hoá ngày càng cao. Tốc độ tăng trưởng nông nghiệp theo GDP năm 2007 tăng 3,76%, năm 2008 tăng 4,07%, và 6 tháng đầu năm 2009 tăng 4,86%. Cao hơn so với tốc độ tăng của các năm trước khi chúng ta vào WTO. Các hợp đồng xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp ra thị trường nước ngoài ngày một tăng theo đúng lộ trình cam kết. Lượng gạo xuất khẩu năm 2009 ước đạt trên 5 triệu tấn, kim ngạch đạt trên 3,2 tỉ USD, tăng 74,8% so năm 2008.

Sản xuất công nghiệp tuy gặp nhiều khó khăn về thị trường do những ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, nhưng vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng trung bình của cả 3 năm là 13,9%. Cơ cấu sản xuất công nghiệp đã có chuyển biến tích cực, tăng mạnh ở khu vực công nghiệp chế biến. Năm 2007 tăng 19,1%, năm 2008 tăng 15,3% và chiếm tỷ trọng ngày càng lớn.

Kinh tế đối ngoại phát triển toàn diện cả về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và mở rộng thị trường xuất nhập khẩu hàng hoá, dịch vụ. Tính từ năm 2007 đến hết 6 tháng đầu năm 2009, cả nước đã thu hút 2.116 dự án FDI (dự án có 100% vốn nước ngoài) đăng ký mới với số vốn 81.105 triệu USD, bằng 54,59% tổng số vốn điều lệ còn hiệu lực từ năm 1998 đến cuối năm 2008. Điều này cho thấy sau 3 năm vào WTO, Việt Nam đã thực sự là điểm đến đầu tư hấp dẫn của các doanh nghiệp nước ngoài...

Trong thành tựu xuất nhập khẩu, sau khi gia nhập WTO, thị trường xuất nhập khẩu của Việt Nam được mở rộng cả về quy mô, đối tác, hàng hoá và dịch vụ. Số mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD tăng từ 10 năm 2007 lên 22 năm 2008 và đến tháng 10 năm 2009 là 28 mặt hàng. Trong đó có 8 mặt hàng đạt trên 2 tỉ USD là: Dầu thô 10,45 tỉ USD; dệt may 9,11 tỉ USD; giày dép 4,7 tỉ USD; thủy sản 4,56 tỉ USD... Đây là mức cao hơn nhiều so với các năm trước khi nước ta gia nhập WTO.

Các mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực không chỉ vẫn giữ vững vị trí nhất, nhì thế giới về số lượng mà bước đầu vươn tới cả chất lượng, giá cả và điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhiều mặt hàng Việt Nam liên tục khẳng định được thương hiệu, đẳng cấp cao trên thị trường quốc tế như: Hạt điều, gạo, cà phê, cao su, chè, thủy sản, đồ mỹ nghệ, gốm sứ...

Trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu, thị trường xuất khẩu có nhiều biến động bất lợi, nhất là thị trường Hoa Kỳ Và EU, nhưng hoạt động xuất khẩu của nước ta sau 3 năm gia nhập WTO là một kết quả đáng ghi nhận.

Tâm lý “bụt chùa nhà không thiêng”

Trao đổi với phóng viên về nguyên nhân khiến người Việt thờ ơ với hàng Việt, ông Võ Văn Quyền, Vụ phó Vụ thị trường trong nước - Bộ Công thương đã cho biết: Tâm lý “bụt chùa nhà không thiêng” ở cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng trong nước lâu nay là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Thực tế nhiều năm qua, người tiêu dùng nội địa đã không ít lần thấy “tủi thân” khi phần lớn các doanh nghiệp của chúng ta cứ miệt mài nghiên cứu tìm giải pháp để đưa hàng hoá của mình “ra với thế giới” trong khi lại bỏ trống sân nhà cho hàng nước ngoài thả sức trôi nổi. Cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu đã khiến chúng ta phải nghiêm túc nhìn lại, để rồi không khỏi có những giật mình. Với trên 86 triệu người, dân số đứng thứ 13 thế giới lại đang ở thời kỳ “dân số vàng”, Việt Nam là một thị trường được các nhà đầu tư trên thế giới quan tâm.

Theo tính toán của Bộ Công thương, nhiều năm liền thương mại trong nước luôn đạt tốc độ tăng trưởng cao gấp 1,5 - 2 lần tốc độ tăng trưởng GDP. Tốc độ trung bình của mức lưu chuyển hàng hoá và dịch vụ trên thị trường Việt Nam luôn đạt khoảng 23%, và đang tăng cao hơn sau 3 năm nước ta vào WTO. Quy mô thị trường nội địa đến nay đã đạt trên 60 tỷ USD (gần tương tương với kim ngạch xuất khẩu). Thế nhưng giá trị nhập siêu của nước ta đến thời điểm này cũng rất lớn, 8 tháng đầu năm 2009, con số này đã là trên 5 tỷ USD. Hàng ngoại ở đâu cũng có và thứ gì cũng có thể tìm được. Đặc biệt, thị trường nông thôn với trên 70% dân số của đất nước vẫn tràn ngập hàng giá rẻ Trung Quốc. Ở nông thôn, đa phần bà con vẫn chuộng các mặt hàng giá rẻ, có mẫu mã bắt mắt mà điểm này thì hàng Trung Quốc lại có ưu thế hơn hàng Việt Nam. Hơn nữa, giao thông về các vùng nông thôn còn nhiều khó khăn, chi phí vận chuyển tốn kém, cho nên dù thị trường trong nước có sức tiêu thụ lớn, dân số đông nhưng các doanh nghiệp Việt Nam cũng chưa mấy chú ý. Phải chăng các doanh nghiệp Việt Nam đang “thua tại sân nhà”?

Sau 3 vào WTO, năng lực xuất khẩu của Việt Nam ngày một lớn.

Khẳng định niềm tin với người Việt

Mặc dù các nhà sản xuất trong nước đã có nhiều cố gắng để có được chỗ đứng ở thị trường nước ngoài song không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Trong thời gian vừa qua đã có không ít nhà sản xuất trong nước phải điêu đứng mỗi khi bị phía đối tác nước ngoài huỷ hợp đồng, kiện bán phá giá cùng rất nhiều nguyên nhân khác... Thị trường xuất khẩu tuy có hứa hẹn nhiều tiềm năng nhưng cũng ẩn chứa khá nhiều rủi ro. Những lúc như vậy, doanh nghiệp thường phải chịu thua lỗ lớn do không tìm được thị trường tiêu thụ cho sản phẩm, ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc sản xuất của doanh nghiệp và đời sống của người lao động.

Theo Tiến sỹ Đinh Thị Mỹ Loan, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam, Ủy viên Thường vụ Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam thì để hạn chế tình trạng trên, bên cạnh thị trường nước ngoài, các doanh nghiệp nên chủ động đầu tư mở rộng khai thác thị trường nội địa. Đem uy tín của những sản phẩm đã có chỗ đứng tốt trên thị trường nước ngoài để chinh phục người tiêu dùng trong nước. Một sản phẩm khi đã được thị trường nước ngoài chấp nhận thì cũng có thể chiếm lĩnh được thị hiếu của người tiêu dùng Việt Nam. Vấn đề đặt ra, sự cạnh tranh về chất lượng và giá cả của các sản phẩm này đối với những sản phẩm có cùng chủng loại do nước ngoài sản xuất. Cũng theo số liệu thống kê của Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam, năm 2008, tốc độ tăng doanh số bán lẻ và tiêu dùng dịch vụ trong nước vẫn tăng đến 35% và có giá trị là 58 tỷ USD.

Ngay trong 6 tháng đầu năm 2009, con số này cũng đạt mức tăng trên 20%, cho thấy niềm tin của người tiêu dùng Việt Nam đối với hàng nội không hề bị “sứt mẻ”. Ngay từ bây giờ, nếu các nhà sản xuất có sự quan tâm mở rộng thị trường trong nước, đưa hàng Việt chinh phục người Việt bằng chính chất lượng của những sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu thì chắc chắn sẽ nhận được sự quan tâm, ủng hộ của đại đa số người tiêu dùng Việt Nam.

Việt Anh