Các chính sách đã tạo ra diện mạo mới trên các vùng dân tộc và miền núi

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

	Tiến sĩ Trần Văn Thuật

5 năm  qua, các chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước đã tạo ra động lực và những thay đổi lớn đối với vùng miền núi, dân tộc thiểu số trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn còn sự chồng chéo giữa các chính sách, chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng miền còn cao. Xung quanh vấn đề này, phóng viên báo Biên phòng đã có cuộc phỏng vấn Tiến sĩ Trần Văn Thuật, Vụ trưởng Vụ Chính sách, Ủy ban Dân tộc.

PV: Những chính sách dân tộc lớn của Đảng, Nhà nước đã tạo ra động lực và những thay đổi đối với đồng bào dân tộc thiểu số và vùng miền núi trong thời kỳ đổi mới của đất nước như thế nào, thưa đồng chí?

TS. Trần Văn Thuật: Trong những năm vừa qua, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách lớn hỗ trợ đồng bào vùng dân tộc và miền núi nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo nhanh và bền vững. Cụ thể như: Chương trình phát triển kinh tế xã hội các xã đặc biệt khó khăn giai đoạn 2006-2010 (Chương trình 135 giai đoạn II); chính sách hỗ trợ nhà ở, đất ở, đất sản xuất nước sinh hoạt cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo (Quyết định 134/QĐ-TTg và tiếp theo là Quyết định 1592/QĐ-TTg); chính sách hỗ trợ tín dụng ưu đãi đối với hộ dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn (những hộ thu nhập dưới 100.000đ theo tinh thần Quyết định 32 nay là Quyết định 126/QĐ-TTg); chính sách hỗ trợ định canh, định cư đối với đồng bào dân tộc thiểu số (Quyết định 33); Chính sách hỗ trợ cấp không thu tiền một số báo, tạp chí (Quyết định 975/QĐ-TTg); những dự án hỗ trợ các dân tộc có dân số dưới 1.000 người gồm: Pu Péo, Ơ Đu, Rơ Măm, Si La, Brâu. Một số chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn, chính sách giáo dục đào tạo, y tế....

Đến nay, các chính sách trên đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Thể hiện trên các mặt sau: Đời sống đồng bào DTTS được cải thiện đáng kể, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, tạo sự thay đổi đối với đồng bào cả về vật chất lẫn tinh thần. Những xã đặc biệt khó khăn có đủ các công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu nhất là trường học, trạm xá, đường giao thông liên thôn, liên xã. Năng lực quản lý và triển khai thực hiện các chính sách dân tộc của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở được hoàn thiện, nâng cao. Mặt bằng dân trí của người dân được nâng lên, đạt chuẩn phổ cập giáo dục trung học cơ sở, hạn chế tình trạng mù chữ và thất học. Sức khỏe người dân cũng được cải thiện đáng kể, các bệnh bướu cổ, bệnh xã hội gần như được đẩy lùi, tạo được bức tranh mới trên các vùng dân tộc. Đặc biệt các chính sách thiết thực trên đã góp phần củng cố tình đoàn kết giữa các dân tộc, hỗ trợ trong quá trình xóa đói giảm nghèo theo nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển tạo sự ổn định xã hội, củng cố an ninh quốc phòng.

PV: Thực trạng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi còn đang rất nhiều khó khăn, khoảng cách giữa vùng dân tộc thiểu số và miền núi với vùng đô thị và đồng bằng còn lớn. Những giải pháp có tính chất đột phá để thúc đẩy sự phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số?

TS. Trần Văn Thuật: Bước vào năm 2010, nhiều chính sách lớn của Đảng, Nhà nước như Chương trình 135 giai đoạn 2, Quyết định 1592, Quyết định 32, chính sách hỗ trợ hộ dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn, một số chính sách về giáo dục, y tế, nông nghiệp, lâm nghiệp sẽ được tổng kết để làm cơ sở cho việc ban hành các chính sách mới trong thời gian tới. Hiện tại, Ủy ban Dân tộc được Chính phủ giao nhiệm vụ rà soát lại toàn bộ hệ thống chính sách hiện hành đang triển khai thực hiện ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Qua rà soát cho thấy có nhiều chính sách trên địa bàn đang bị trùng lặp về nội dung, tổ chức thực hiện. Trên cơ sở đó, Ủy ban Dân tộc sẽ chính thức đề xuất hệ thống chính sách mới cho giai đoạn 2011-2015 tiếp tục hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số phát triển, đồng thời đề xuất với Chính phủ, các bộ, ngành rà soát lại chính sách cử tuyển, khám chữa bệnh, chính sách liên quan đến bảo vệ rừng, bảo vệ tài nguyên đất, thiên tai bão lũ... hệ thống an sinh xã hội bền vững. Nhiệm vụ còn nhiều, nhưng với tinh thần khẩn trương, Ủy ban Dân tộc đang triển khai hoàn thiện bổ sung các chính sách trình Chính phủ để giai đoạn 2011-2015 có một hệ thống chính sách mới, chương trình đặc thù cho khu vực dân tộc thiểu số và vùng miền núi thực hiện được mục tiêu phát triển kinh tế xóa đói giảm nghèo.

PV: Có một thực tế đang tồn tại là đồng bào dân tộc không muốn thoát nghèo và cận nghèo vì sợ mất đi những ưu tiên, hỗ trợ. Đồng chí nghĩ sao về vấn đề này?

TS. Trần Văn Thuật: Một trong những tồn tại của các chính sách vừa qua là không khuyến khích được quyết tâm vươn lên thoát nghèo và tính chủ động của đồng bào dân tộc thiểu số. Hướng giải quyết trước hết phải tuyên truyền vận động nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân chủ động tham gia cùng với Đảng, Nhà nước đấu tranh thoát đói nghèo, tạo ra cuộc sống tốt hơn. Không nhất thiết phải ban hành quá nhiều chính sách mà cần phải có sự cộng đồng trách nhiệm người dân. Đồng thời, thiết kế các chính sách sau thoát nghèo để đồng bào vẫn thấy được hưởng ưu đãi về các lĩnh vực như: Giáo dục, chăm sóc sức khỏe. Chính quyền các cấp cần thường xuyên động viên khen thưởng, biểu dương các mô hình, gia đình đạt thành tích trong công cuộc xóa đói giảm nghèo. Tuy nhiên, đến nay Ủy ban Dân tộc đang cùng với Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội nghiên cứu để thiết kế chính sách sau giảm nghèo.

PV: Là một chuyên gia nghiên cứu, tham mưu đề xuất các chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước, với tư cách cá nhân, đồng chí có những đề nghị, kiến nghị gì để đảm bảo thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta trên các vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo?

TS. Trần Văn Thuật: Như tôi vừa nêu, trong thời gian tới cần tập trung vào một số nhóm chính sách để thực hiện được mục tiêu xóa đói giảm nghèo bền vững như: Tiếp tục phát triển cơ sở hạ tầng, nhất là những cơ sở hạ tầng thiết yếu, củng cố và nâng cấp các công trình trường học, trạm xá, đường giao thông liên xã, liên thôn, trung tâm cụm xã, bưu chính viễn thông, trạm khuyến nông, khuyến lâm, giúp đồng bào cải thiện chất lượng cuộc sống. Bên cạnh đó, tập trung vào chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện sinh kế như: Hỗ trợ giống, cây trồng vật nuôi, vật tư nông nghiệp, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, tạo ra hướng sản xuất tiếp cận với thị trường, cách quản lý kinh tế hộ gia đình. Chính sách về giáo dục, y tế, chính sách liên quan đến bảo vệ môi trường, đất, rừng, quy hoạch đô thị cũng cần nghiên cứu đề xuất; chính sách đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số là chính sách cơ bản để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở đảm đương được nhiệm vụ quản lý phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, giải quyết tình trạng chênh lệnh giữa các dân tộc, các  vùng miền.

 PV: Xin cảm ơn đồng chí.

Hương Mai (Thực hiện)