Đẩy mạnh cải cách và tái cơ cấu kinh tế

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

TS Lê Đăng Doanh.

Sau khi đưa ra gói hỗ trợ kích cầu đầu tư và tiêu dùng, Chính phủ tiếp tục đưa ra gói kích cầu kinh tế thứ hai với mục tiêu hỗ trợ cho nền kinh tế và những người mất việc làm. Hiệu quả của những gói kích thích kinh tế này đến đâu, chúng tôi đã được chuyên gia kinh tế cao cấp Tiến sĩ Lê Đăng Doanh giải đáp.

- Ông đánh giá thế nào về hiệu quả của những gói kích cầu kinh tế mà Chính phủ đã thực hiện trong những tháng đầu năm qua?

- TS Lê Đăng Doanh: Cho đến nay, sau gần 3 tháng triển khai chương trình hỗ trợ lãi suất 4% của Chính phủ đã có tốc độ giải ngân nhanh. Hiện hơn 202.130 tỉ đồng tiền vốn vay hỗ trợ lãi suất đã được cho vay, các quan chức Chính phủ và một số chuyên gia kinh tế đánh giá là đã có tác động tích cực. Nhưng tác động tích cực ấy như thế nào, có lẽ cần phải điều tra để chứng minh thêm, cụ thể như đã giúp đỡ được bao nhiêu doanh nghiệp vượt qua khó khăn, tạo được bao nhiêu công ăn việc làm, bao nhiêu hàng hóa được xuất khẩu... Hiện nay chưa có thống kê nên không thể đánh giá chính xác được hiệu quả của gói kích cầu mà Chính phủ đưa ra.

- Với số vốn vay tín dụng tăng lên nhiều như vậy thì tổng lượng tín dụng phải tăng cao ít nhất là 11-12% nhưng thực tế, tổng lượng tín dụng hiện nay chỉ tăng khoảng 3%. Nghĩa là người ta dùng nguồn vốn vay ưu đãi để đáo nợ. Ông nghĩ sao về điều này?

- TS Lê Đăng Doanh: Hiện có 2 luồng ý kiến rất khác nhau, ngân hàng Nhà nước thì nói không có tình trạng đảo nợ, nhưng nguồn thông tin khác thì cho rằng việc đảo nợ đang chiếm tới 70%. Theo tôi, việc đảo nợ không xấu, nó cứu cho doanh nghiệp đó tránh được việc phải trả lãi suất cao mà người ta đã vay thời gian trước đó. Ta không nên từ chối việc đảo nợ, nhưng nếu nó chiếm một tỉ lệ quá lớn như thế cũng cần phải xem xét. Với tình trạng đảo nợ, thì Chính phủ cần phải có sự giám sát. Bên cạnh đó, cần phải có sự giám sát của Quốc hội, của các tổ chức, các hiệp hội và quần chúng... để phát hiện ra những vướng mắc, những sai phạm trong quá trình thực thi những gói giải pháp này.

- Chính phủ đang chuẩn bị một dự án về việc tái cơ cấu lại nền kinh tế, ông đánh giá như thế nào về việc này?

- TS Lê Đăng Doanh: Theo tôi, việc Việt Nam phải đẩy mạnh cải cách và tái cơ cấu lại nền kinh tế trong thời điểm này là rất cần thiết. Với tình hình kinh tế thế giới có nhiều biến động như hiện nay, Việt Nam cần phải xem xét lại cơ cấu kinh tế của mình, những lĩnh vực, ngành sản xuất không hiệu quả, cái gì không có lãi, không hợp lý thì phải xem lại. Đây cũng là thời điểm để Chính phủ thể hiện quyết tâm chính trị, cải cách triệt để, ráo riết và quyết liệt trong việc điều hành. Khi đó, bộ máy vận hành sẽ được đổi mới, chính sách Việt Nam sẽ được thông thoáng hơn.

- Ông có thể phân tích cụ thể hơn?

Các ngân hàng đang chú trọng việc cải cách từ hệ thống ngân hàng.  Ảnh: C.Thương

- TS Lê Đăng Doanh: Chúng ta cần nhận định rõ đặc trưng cuộc khủng hoảng kinh tế lần này là cuộc khủng hoảng đa chiều, phức tạp, sâu rộng và liên hệ tới tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế bắt đầu từ ngân hàng, sang chứng khoán, các ngành sản xuất, dẫn đến tình trạng thất nghiệp, phá sản hàng loạt doanh nghiệp.

Do đó, trước hết, chúng ta cần cải cách từ hệ thống ngân hàng, cải cách các doanh nghiệp, cải cách hành chính, cải cách sự giám sát của cơ quan Nhà nước... Cải cách doanh nghiệp, cả doanh nghiệp Nhà nước, cụ thể là những tập đoàn lớn, chẳng hạn như Vinashin làm ăn hiệu quả thế nào, phải có báo cáo, có người giám sát, chứ không thể nghe mãi báo cáo một chiều là có lãi. Đối với hệ thống ngân hàng, phải kiểm tra xem đã cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch chưa... Đây chỉ là một vài gợi ý. Tôi nghĩ, để làm được việc này cần phải có một chương trình đầy đủ, một báo cáo đánh giá toàn diện, khoa học, cầu thị dựa trên những nghiên cứu thực tế, xem xét cuộc khủng hoảng kinh tế đang tác động tới Việt Nam như thế nào, tác động đến đâu... Và chúng ta phải làm những gì?...

Từ đó mới có thể xây dựng một chương trình vừa kích thích nền kinh tế, vừa kết hợp cải cách, vừa tái cơ cấu lại nền kinh tế.

- Hiện tại, công nhân thất nghiệp, nông dân mất đất không có việc làm, kinh tế suy giảm làm mức thu nhập giảm khiến khoảng cách giàu nghèo càng bộc lộ rõ... Theo ông, làm thế nào để giải quyết vấn đề này?

- TS Lê Đăng Doanh: Có thể nói, Chính phủ đã đánh giá được tương đối đầy đủ những khó khăn mà người nông dân đang phải gánh chịu. Trong năm 2008, Chính phủ đã tập trung hỗ trợ người nông dân nhưng dường như vẫn chưa đủ để vực người nông dân trong lúc khó khăn. Nhưng vấn đề là người nông dân được vay như thế nào, sử dụng nguồn vốn có hiệu quả không?... Theo tôi, phải có sự phối hợp của Nhà nước, doanh nghiệp trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm của người nông dân thì việc hỗ trợ đó mới hiệu quả.

- Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Bích - Vũ Lan (Thực hiện)