Chính sách quốc phòng và phương châm chiến lược quân sự của Trung Quốc

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Từ năm 1991 đến tháng 5-2009, Chính phủ Trung Quốc đã ban hành 62 sách trắng về những vấn đề quan trọng nhất của đất nước, trong đó có sách trắng về quốc phòng như: Sách trắng quốc phòng Trung Quốc năm 2002; Sách trắng Quốc phòng 2004; Con đường phát triển hòa bình của Trung Quốc năm 2005; Sách trắng Quốc phòng Trung Quốc 2006; Sách trắng Quốc phòng 2008; Luật Quốc phòng TQ... Qua những văn kiện và tài liệu trên, thể hiện bức tranh tổng quát về nền quốc phòng Trung Quốc theo quan điểm, cách nhìn  của Trung Quốc.

Trung Quốc có diện tích 9,6 triệu km2. Dân số 1300 triệu người. Có 23 đơn vị hành chính, 2 đặc khu và 4 thành phố trực thuộc Trung ương và 5 khu tự trị.

Trung Quốc có chung đường biên giới với 14 nước: Nga, Mông Cổ, Kazakstan, Kigizstan, Tajikizstan, Afganistan, Pakistan, Ấn Độ, Nêpan, Butan, Myanma, Lào, Việt Nam và Triều Tiên.

Trung Quốc theo đuổi chính sách quốc phòng mang tính phòng ngự. Trung Quốc coi nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền an ninh toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, bảo đảm phát triển lợi ích quốc gia và lợi ích của nhân dân là lợi ích cao nhất. Nỗ lực xây dựng quân đội hùng mạnh và củng cố quốc phòng, thực hiện sự thống nhất giữa nước giầu, quân mạnh trong tiến trình toàn diện xây dựng một xã hội khá giả. Trước mắt, mục tiêu hiện đại hóa quân đội là nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội, bảo vệ các lợi ích quốc gia, bảo vệ chế độ, ngăn chặn xu thế đòi độc lập của Đài Loan, phải trở thành cường quốc quân sự khu vực và dần từng bước trở thành cường quốc quân sự trên thế giới.

Chính sách quốc phòng của Trung Quốc gồm 4 vấn đề sau:

Đẩy mạnh sự nghiệp tin học hóa quân đội và quốc phòng. Lấy tin học hóa làm tiêu chí phát triển để hiện đại hóa quân đội và quốc phòng, tích cực đẩy mạnh cuộc cải cách quân sự mang màu sắc Trung Quốc, đến giữa thế kỷ 21. Cơ bản thực hiện được mục tiêu hiện đại hóa quân đội và nền quốc phòng Trung Quốc.

Kiên trì phương châm phát triển hài hòa giữa kinh tế và quốc phòng, làm cho chiến lược phát triển quân đội và quốc phòng thích ứng với chiến lược phát triển quốc gia, hòa nhập hữu cơ trong sự phát triển của nền kinh tế xã hội.

Đi sâu cải cách quân đội và quốc phòng. Điều chỉnh chế độ chính sách, biên chế và thể chế cải cách quân đội, phấn đấu đến năm 2020 cơ bản hình thành một kiểu tổ chức khoa học vừa mang màu sắc Trung Quốc lại vừa phù hợp với quy luật xây dựng hiện đại hóa quân đội. Nâng cao hiệu quả năng lực và chất lượng tự chủ, sáng tạo trong việc nghiên cứu chế tạo vũ khí trang bị, xây dựng và hoàn thiện thể chế động viên quốc phòng thống nhất, kết cấu hợp lý, phản ứng nhanh chóng...

Lấy cơ giới hóa làm cơ sở, lấy tin học hóa làm chủ đạo, gia tăng sự phát triển phức hợp cơ giới hóa và tin học hóa. Kiên trì phát triển trang bị vũ khí kiểu mới, triển khai huấn luyện quân sự trong điều kiện công nghệ cao. Trong những lĩnh vực mấu chốt, quyết tâm thực hiện phát triển theo con đường nhảy vọt.

Về phương châm chiến lược quân sự Trung Quốc xác định: Để thích ứng với xu thế phát triển quân sự của thế giới, dựa vào nhu cầu phát triển chiến lược và an ninh quốc gia, Trung Quốc đã đề ra phương châm chiến lược quân sự phòng ngự tích cực trong thời kỳ mới. Trung Quốc kiên trì chính sách quốc phòng, thực hiện phương châm chiến lược quân sự phòng ngự tích cực làm cho nền quốc phòng của Trung Quốc trở thành sự bảo đảm quan trọng nhất để duy trì thống nhất an ninh quốc gia, thực hiện mục tiêu xây dựng xã hội chủ nghĩa phát triển hài hòa. Xây dựng và phát triển nền quốc phòng hùng mạnh là nhiệm vụ chiến lược để hiện đại hóa Trung Quốc. Giải phóng quân nhân dân Trung Quốc  là sức mạnh quan trọng bảo vệ và củng cố địa vị chấp chính của ĐCSTQ.

Phương châm chiến lược quân sự này nhằm đạt 4 mục đích sau:

Phương châm này là điểm tựa để đánh thắng chiến tranh cục bộ trong điều kiện công nghệ cao. Thích ứng với yêu cầu đối kháng trong chiến tranh hiện đại, lấy tác chiến liên hợp nhất thể hóa là hình thức tác chiến cơ bản, phát huy hết ưu điểm tác chiến của các quân binh chủng, kiên trì kết hợp tiến công và phòng ngự, chú trọng vận dụng linh hoạt chiến thuật chiến lược, kiện toàn thể chế, chỉ huy tác chiến liên hợp, thể chế bảo đảm liên hợp và thể chế huấn luyện liên hợp.

Phương châm này tập trung vào ngăn chặn chiến tranh và nguy cơ chiến tranh. Kiên trì đấu tranh quân sự, phối hợp mật thiết với cuộc đấu tranh trên các lĩnh vực chính trị, ngoại giao, văn hóa, kinh tế, pháp luật. Tích cực tạo ra môi trường an ninh thuận lợi, chủ động ngăn chặn chiến tranh và xung đột bùng phát. Giữ vững lập trường tự vệ, thận trọng sử dụng vũ lực, nỗ lực giảm nhẹ cái giá phải trả cho chiến tranh. Xây dựng lực lượng răn đe hiệu quả cao, tinh nhuệ, linh hoạt vận dụng các phương thức răn đe. Chính phủ Trung Quốc trước sau như một, trong bất kì hoàn cảnh nào, trong bất kì thời gian nào cũng theo đuổi chính sách không sử dụng vũ khí hạt nhân trước, kiên trì chiến lược hạt nhân mang tính phòng ngự tự vệ, không tiến hành chạy đua vũ trang hạt nhân với bất kỳ quốc gia nào, xin hứa một cách vô điều kiện là Trung Quốc không sử dụng hoặc uy hiếp sử dụng vũ khí hạt nhân đối với các nước hoặc các vùng lãnh thổ không có vũ khí hạt nhân.

Phương châm này nâng cao năng lực của quân đội đối phó với các loại kiểu uy hiếp an ninh quốc gia, hoàn thành nhiệm vụ quân sự đa dạng hóa. Tập trung toàn diện thực hiện sứ mạng lịch sử của quân đội trong giai đoạn mới, lấy việc nâng cao năng lực đánh thắng chiến tranh cục bộ trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao làm hạt nhân cơ bản. Tham gia tích cực hợp tác an ninh quốc tế, mở rộng các hình thức giao lưu quân sự, thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ quốc tế, tham gia tích cực các hoạt động duy trì hòa bình của Liên hợp quốc, hợp tác chống khủng bố quốc tế, cứu trợ thảm họa, phát huy vai trò tích cực của Trung Quốc trong việc duy trì hòa bình an ninh ổn định khu vực và quốc tế.

Phương châm này nhằm phát triển tư tưởng chiến lược chiến tranh nhân dân, trước sau phải dựa vào nhân dân để xây dựng quốc phòng, xây dựng quân đội, thực hiện sự kết hợp giữa lực lượng hậu bị hùng mạnh với lực lượng thường trực tinh nhuệ, tăng cường thực lực quốc phòng và tiềm lực chiến tranh quốc gia. Phát triển hình thức và nội dung chiến tranh nhân dân trong bối cảnh mới, phát triển chiến thuật chiến lược chiến tranh nhân dân trong chiến tranh công nghệ cao.

Với thể chế Nhà nước thực hiện sự lãnh đạo thống nhất đối với các hoạt động quốc phòng. Lực lượng vũ trang Trung Quốc chịu sự lãnh đạo toàn diện của ĐCS Trung Quốc. Ủy ban Quân sự Trung ương Đảng CSTQ và Ủy ban Quân sự Trung ương  nước CHNDTH hoàn toàn thống nhất về chức năng lãnh đạo đối với quân đội. Quân ủy Trung ương thực hiện chế độ chủ tịch phụ trách. Chủ tịch Ủy ban Quân sự do Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (ĐHĐBNDTQ) bầu Chủ tịch ủy ban Quân sự Trung ương Nước CHNDTH, căn cứ vào đề xuất của Chủ tịch Quân ủy Trung ương, quyết định danh sách thành viên Quân ủy Trung ương. Quyết định các vấn đề chiến tranh và hòa bình, thực hiện các quyền hạn khác về quốc phòng theo quy định của hiến pháp và pháp luật, Chủ tịch Nước căn cứ vào quyết định của ĐHĐBNDTQ hoặc Ủy ban Thường vụ ĐHĐBNDTQ tuyên  bố tình trạng chiến tranh, ban bố lệnh tổng động viên.

Đại tá, Thạc sĩ: Nguyễn Ngọc Điệp